ANA SAYFA
 
Koordinatörler
 
Bologna Eşgüdüm Komisyonu (BEK)
Bologna Süreci
Eylem Başlıkları
 
İletişim
 
ENGLISH
 
 

Bologna Süreci Kapsamında Sosyal Boyut:

  • Sosyal Boyut Kavramı Nasıl Ortaya Çıkmıştır?

Sosyal Boyut kavramının ortaya çıkış sebebi, Bologna Süreci katılımcı ülkelerinin demografikve  ekonomik açılardan, sosyal ve politik kültür, öğrenci, yükseköğretim kurumu sayısı ve eğitim sistemi bakımından farklılık ve çeşitlilik göstermeleridir. Bologna ülkeleri arasındaki söz konusu farklılık ve çeşitlilik, Bologna Süreci Sosyal Boyut Çalışma Grubu’na “sosyal boyut” kavramını geniş kapsamlı bir şekilde tanımlama zorunluluğu getirmiştir.

  • Sosyal Boyut Kavramı Nedir?

Sosyal Boyut kavramı, genel anlamda, “yükseköğretime erişen, yükseköğretime katılan ve yükseköğretimi tamamlayan öğrenci gruplarının toplumların çeşitliliğini yansıtması hedefi”ne ulaşma sürecidir. Bu süreç, ülkeler ve toplumlara bağlıdır.

Yükseköğretimde “Sosyal Boyut” kavramının temel unsurları şu şekilde sıralanmaktadır:

Yükseköğretime erişimde eşit fırsatlarına sahip olmak
   
Toplumların sosyal, kültürel ve ekonomik gelişimlerini güçlendirmek
  
Avrupa yükseköğretiminin kalitesi ve çekiciliğini artırmak

Öğrenciler için uygun çalışma ve yaşam şartları oluşturmak
  
Yükseköğretime Erişimi Artırmak için Öğrencilere Rehberlik ve Danışmanlık Hizmetleri sunmak

Dezavantajlı Öğrenci Gruplarının Hükümet tarafından Desteklenmesi
  
Yükseköğretime Erişimde ve Yükseköğretim İçerisinde Esnek Öğrenim Yolları Oluşturmak
  
Öğrencilerin Yükseköğretim Yönetimine Katılımını sağlamak
  
Bologna Süreci içerisinde Sosyal Boyut Kavramına Ne Zaman Değinildi?

2001 yılında Prag’da gerçekleştirilen ilk Bologna Bakanlar Konferansı’ndan itibaren sosyal boyut sürecin bir parçasıdır. Sosyal boyut, Prag’da Bologna Bakanlar Konferansında, öğrenci temsilcilerinin önerisi üzerine Bakanlar Bildirgesi’nde yer almıştır. Prag’ı izleyen bildirgelerde ise sosyal boyut Avrupa Yükseköğretim Alanı’nın başarısı için önemli bir unsur olarak kabul edilmiştir. ESIB tarafından ilk defa “Sosyal Boyut Kavramı” kullanılmıştır.

  • Londra Bildirgesi’nde Sosyal Boyut ile İlgili Ne Karar Alındı?

Toplum içerisinde sosyal uyumun güçlendirilmesi, eşitsizliklerin azaltılması, bilgi, beceri ve yetkinliklerin artırılması açısından,

 “Yükseköğretime erişen, yükseköğretime katılan ve yükseköğretimi tamamlayan öğrenci grupları toplumların çeşitliliğini yansıtmalı”

“Öğrencilerin sosyal ve ekonomik durumlarından kaynaklanan herhangi bir engelle karşılaşmaksızın eğitimlerini tamamlamaları sağlanmalıdır

    • Bu sebeple,

Yeterli derecede öğrenci hizmetlerinin sağlanması,

Yükseköğretim içerisinde ve yükseköğretime erişimde daha esnek öğrenim yollarının oluşturulması ve

Her seviyede eşit fırsatlar yaratılarak yükseköğretime katılımın artırılması yönünde tüm çalışmalar devam edecektir.

  • Sosyal Boyut Çalışma Grubu Ne Zaman, Hangi Amaçla Oluşturuldu?

Tarih: 2005 Bergen (Norveç) gerçekleştirilen Bologna Bakanlar Konferansı

Amaç: Yükseköğretimden Sorumlu Bakanlar, bir sonraki Bakanlar Konferansı’nda (Londra,2007) sunmak ve Bologna Süreci durum değerlendirmesine esas teşkil etmek üzere, katılımcı ülkelerdeki öğrencilerin sosyal ve ekonomik durumları, öğretim üyeleri ve öğrenci hareketliliği konuları hakkında karşılaştırılabilir veri sunması için Bologna İzleme Grubunu görevlendirmiştir. Bologna İzleme Grubu ise Kasım 2005’te Bologna Sosyal Boyut Çalışma Grubunu oluşturmuştur.

Görev Tanımı:

1)Bologna Süreci Bakanlar Konferans Bildirgeleri temelinde sosyal boyut kavramını tanımlamak,

2)Katılımcı ülkelerdeki öğrencilerin yükseköğretime erişiminin artırılması, eğitim koşulları, sosyal ve ekonomik durumları ile öğretim üyeleri ve öğrenci hareketliliği, konuları hakkında karşılaştırılabilir veri sunmaktır.

3)Gelecekte yapılacak durum değerlendirmeleri için öneriler/teklifler hazırlamaktır.

Sosyal Boyut Çalışma Grubu, 2005–2007 Dönemi bitiminde yaptığı araştırmalar, veri toplama ve analiz faaliyetleri sonrasında aşağıda yer alan sosyal boyut teklifini son Bakanlar Konferansı’nda sunmuşlardır:

  • Eşit fırsatlar temelinde tüm seviyelerde yükseköğretime erişim genişletilmeli,
  • Her ülke sosyal boyutla ilgili kendi stratejisini belirlemeli ve ulusal planını hazırlamalı
  • Eğitim önündeki engeller tanımlanmalı ve aşılmalı,
  • Öğrenciler yükseköğretim öncesindeki eğitimleri boyunca destek ve rehberlik hizmeti almalı.
  • Doğrudan ve doğrudan olmayan finansal destek sistemleri, sosyal güvenlik sistemleri, göç politikaları ve vizeler ile çalışma izinlerinin temin edilmeli ve
  • Yine, Prag Bildirgesi’nde dile getirildiği gibi öğrenciler yükseköğretim topluluğunun önemli partnerleridir, sosyal boyutta ve hareketlilikte başarı sağlanması için ilgili tüm paydaşlar sürece dahil edilmelidir.
    • eşitlik ve mezunlar için istihdam konularını kapsamalıdır.  

 Eurostudent Projesi Nedir? Türkiye Ne Zaman Katıldı?

Eurostudent Projesi’nin amacı;

Ulusal düzeyde yürütülen öğrenci anketleri temelinde, Avrupa’daki öğrencilerin içerisinde bulundukları sosyo-ekonomik koşullar hakkında uluslararası karşılaştırılabilirlikte ve güvenilir veri toplamak, analiz etmek, karşılaştırma yapmak ve katılımcı ülkelerdeki ilgili kurumlara eğitim politikalarını belirlemelerinde ve/veya mevcut politikalarını iyileştirmelerinde yardımcı olmaktır.

Eurostudent Projesi, Hanover’da (Almanya) bulunan HIS (Hochschul-Informations-System) tarafından koordine edilmektedir. Temel olarak, yükseköğretimde öğrenciler, sosyo-ekonomik yaşam koşulları ve uluslararası hareketlilik konularına odaklanmakta ve aşağıda sıralanan başlıklar kapsamında veri toplamaktadır:

• yükseköğretime erişim,

• eğitim finansmanı ve kaynakları,

• gelir ve harcamalar,

• konaklama,

• öğrencilerin zaman bütçeleri,

• dile hâkimiyet ve

• eğitim-odaklı yurtdışında bulunma

 

2007’de Türkiye’nin de katıldığı üçüncü turla birlikte, 2003 ve 2005 yılları olmak üzere, bugüne kadar 3 Eurostudent Projesi yürütülmüştür ve üçüncü tura toplam 23 ülke katılmıştır. 2008 yılı içerisinde Proje’nin dördüncü turu başlatılacaktır ve üçüncü turda gözlemci olarak yer alacak yer alacak 5 ülkeyle beraber toplam katılımcı ülke sayısı 28 olacaktır.

Türkiye, 03 Şubat 2006 tarihinde alınan YÖK Genel Kurul Kararı ile bu projenin 3. safhasına dâhil olmuştur. Bu karar uyarınca, projeyi Türkiye’de yürütmek üzere Prof. Dr. Nezih Güven başkanlığında, Doç.Dr. Ayşe Gündüz Hoşgör ve Yrd.Doç.Dr. Mustafa Şen’den oluşan bir komisyon oluşturulmuştur. Komisyon, ulusal anket çalışmasını Aralık 2006-Mart 2007 tarihleri arasında yürütmüştür. Elde edilen veri analiz edilerek, yorumlar ve ulusal yükseköğretim sistemi hakkındaki bilgilendirici metinle birlikte 19 Aralık 2007tarihinde Eurostudent Proje Koordinatörlerine teslim edilmiştir. Koordinatörler, her ülkenin ulusal profilini/verisini, söz konusu ulusal profilleri kullanarak yaptıkları gösterge bazındaki uluslararası veri karşılaştırmaları içeren raporu Ağustos 2008’de rapor olarak yayımlanmıştır.

Türkiye’de rasgele seçme yöntemi kullanılarak seçilen 65,000 lisans öğrencisine (ISCED5A) içerisinde “kullanıcı adı”-“şifre” bilgileri ile anketin amacı, içeriği ve uygulama şeklinin açıklandığı bir zarf gönderilmiştir. 16,000 öğrencilerimiz, kullanıcı adları ve şifreleri ile beraber söz konusu zarfın içerisinde belirtilen, anketin bulunduğu Internet adresine giriş yaparak anketi doldurmuştur.  

Kaynak: http://bologna.yok.gov.tr/index.php?page=yazi&i=72